Cấp sao không phải nhãn dán: mỗi bậc kéo theo diện tích phòng tối thiểu, số điểm ăn và định mức nhân sự khác nhau.
Phần này thuộc sê-ri Nguyên tắc thiết kế resort, đi theo thứ tự: xác định đối tượng phục vụ, phân khu và dây chuyền công năng, rồi lần lượt từng khối chức năng, hạ tầng và các vấn đề vận hành. Các mục dưới đây là bố cục nội dung của phần này.
Sao khách sạn: ai xếp và xếp theo tiêu chí gì
Cấp sao do cơ quan quản lý du lịch hoặc tổ chức xếp hạng công nhận dựa trên bộ tiêu chí gồm quy mô, tiện nghi phòng, số lượng dịch vụ, trình độ nhân sự và quy trình phục vụ. Đây là hệ đánh giá cơ sở lưu trú, không phải đánh giá kiến trúc.
Với người thiết kế, điều đáng quan tâm là phần tiêu chí ràng buộc mặt bằng: diện tích phòng tối thiểu, số điểm ăn bắt buộc, khu vực dịch vụ phải có, và các yêu cầu về lối tiếp cận.
Quy định Việt Nam so với thông lệ quốc tế
Việt Nam có bộ tiêu chuẩn quốc gia riêng cho xếp hạng cơ sở lưu trú, trong khi các thương hiệu quốc tế áp thêm bộ tiêu chuẩn nội bộ riêng. Hai hệ không trùng nhau, và dự án gắn thương hiệu phải thoả cả hai.
Khác biệt hay gặp nằm ở diện tích phòng, số thang máy, yêu cầu phòng cho người khuyết tật và quy mô khu hậu cần. Phát hiện muộn những khác biệt này là nguyên nhân phổ biến của việc phải sửa mặt bằng ở bước thiết kế kỹ thuật.
Diện tích phòng tối thiểu theo hạng
Mỗi bậc hạng đi kèm một ngưỡng diện tích phòng tối thiểu, tính cả khu vệ sinh. Ngưỡng này nhân với số phòng ra ngay quy mô khối lưu trú, nên phải chốt trước khi vẽ mặt bằng điển hình.
Phòng đạt ngưỡng nhưng hình dạng xấu vẫn khó bán. Tỷ lệ bề ngang trên chiều sâu quyết định cách kê giường và tầm nhìn từ giường ra cửa sổ, hai thứ khách cảm nhận trước tiên.
Số điểm ăn và dịch vụ bắt buộc
Hạng càng cao thì số điểm ăn, số dịch vụ và giờ phục vụ càng nhiều: nhà hàng phục vụ cả ngày, phục vụ tại phòng, quầy lễ tân trực liên tục. Mỗi yêu cầu kéo theo diện tích hậu cần tương ứng.
Đây là chỗ tỷ lệ diện tích hậu cần tăng theo hạng. Giữ nguyên khối hậu cần trong khi nâng hạng là cách chắc chắn để vận hành bị nghẽn ngay năm đầu.
Sao bếp Michelin là hệ khác hẳn
Sao Michelin đánh giá chất lượng món ăn của một nhà hàng, không liên quan tới sao khách sạn và không xét tiện nghi lưu trú. Một resort năm sao có thể không có nhà hàng nào được sao, và ngược lại.
Điều nó đòi ở mặt bằng là một bếp đủ chỗ cho quy trình phức tạp hơn: nhiều trạm, kho nguyên liệu chuyên biệt, chỗ sơ chế riêng và khu ra món kiểm soát chặt. Diện tích bếp trên mỗi chỗ ngồi cao hơn hẳn nhà hàng thông thường.
Bộ tiêu chuẩn riêng của nhà điều hành thương hiệu
Nhà điều hành thương hiệu phát hành bộ tiêu chuẩn riêng, quy định từ kích thước phòng, loại thiết bị tới diện tích khu nhân viên. Bộ này thường chặt hơn tiêu chuẩn xếp hạng và là căn cứ pháp lý trong hợp đồng quản lý.
Vì vậy khi dự án đã chọn nhà điều hành, bộ tiêu chuẩn của họ phải được đưa vào nhiệm vụ thiết kế từ đầu, trước khi phương án mặt bằng được duyệt.
Việc làm được ngay: lập bảng đối chiếu ba cột — tiêu chuẩn xếp hạng quốc gia, bộ tiêu chuẩn của nhà điều hành nếu có, và phương án đang làm. Mọi ô lệch nhau phải được xử lý ở bước lập nhiệm vụ thiết kế, vì sửa ở bước thiết kế kỹ thuật thì đắt gấp nhiều lần.