Cây trong khu nghỉ dưỡng làm ba việc cùng lúc: che nắng, che tuyến hậu cần và giữ riêng tư giữa các căn.
Phần này thuộc sê-ri Nguyên tắc thiết kế resort, đi theo thứ tự: xác định đối tượng phục vụ, phân khu và dây chuyền công năng, rồi lần lượt từng khối chức năng, hạ tầng và các vấn đề vận hành. Các mục dưới đây là bố cục nội dung của phần này.
Cây khung, cây tạo bóng, bụi và phủ nền
Cây khung là bộ xương của cảnh quan: số lượng ít, kích thước lớn, quyết định hình ảnh toàn khu và không thay được trong ngắn hạn. Cây tạo bóng phục vụ tuyến đi bộ và các khu ngồi ngoài trời.
Bụi và cây phủ nền làm việc còn lại: chắn tầm nhìn ở tầm mắt, giữ đất, giảm cỏ dại và giảm công chăm sóc. Bốn tầng này nên được vẽ thành bốn lớp riêng để kiểm tra chứ không trộn vào một bản vẽ.
Cây bản địa, cây chịu mặn và chịu gió biển
Ở dải ven biển, gió mang muối là yếu tố loại bỏ nhiều loài đẹp nhưng không sống nổi. Cây bản địa vùng ven biển đã qua chọn lọc tự nhiên nên tỷ lệ sống cao và chi phí chăm sóc thấp hơn hẳn.
Cách làm an toàn là lập danh mục theo ba vùng: vùng sát mép biển chịu muối trực tiếp, vùng giữa có che chắn, và vùng trong cùng gần như không chịu ảnh hưởng.
Loài không nên trồng gần hồ bơi và lối đi
Gần hồ bơi nên tránh cây rụng lá nhiều, cây có quả rụng và cây có nhựa dính, vì chúng làm tăng tải lọc và tăng công vớt mỗi ngày. Cây có rễ nổi mạnh nên tránh sát lối đi và sát thành hồ.
Ở khu trẻ em, loại bỏ cây có gai, quả độc hoặc nhựa gây kích ứng là yêu cầu bắt buộc, không phải khuyến nghị.
Dải đệm giữa các khối
Dải đệm làm ba việc: chắn tầm nhìn, giảm tiếng ồn và đánh dấu ranh giới. Hiệu quả phụ thuộc bề dày và tính liên tục nhiều hơn phụ thuộc loài cây.
Một dải đệm chỉ dày hai mét nhưng liên tục thường tốt hơn một dải dày năm mét bị ngắt quãng, vì mắt người bám vào khoảng hở chứ không bám vào phần kín.
Thể tích đất trồng và cây trên tầng hầm
Cây lớn cần thể tích đất tương ứng với tán; thiếu đất thì cây không chết ngay mà đứng yên nhiều năm rồi suy. Ở khu có tầng hầm hoặc bể nước bên dưới, thể tích đất phải được tính và bảo đảm bằng cấu tạo, không phải bằng hy vọng.
Giải pháp thường dùng là ô đất liên tục thay vì hố trồng rời, kết hợp lớp thoát nước và hệ thông khí. Chi phí tăng, nhưng đó là khoản duy nhất mua được cây lớn trong tương lai.
Bảo trì theo năm
Bản vẽ cảnh quan nên đi kèm một bảng bảo trì: cây nào cắt mấy lần một năm, ai cắt, và cắt theo hình gì. Thiếu bảng này thì sau hai năm, hình ảnh thực tế sẽ do người làm vườn quyết định chứ không do người thiết kế.
Chi phí bảo trì hằng năm cũng nên được ước tính ngay ở bước thiết kế, vì nó ảnh hưởng tới lựa chọn loài và tới mật độ trồng.
Việc làm được ngay: tách bản vẽ cây thành bốn lớp — cây khung, cây bóng, bụi, phủ nền — rồi kiểm tra từng lớp một. Kèm theo đó là bảng bảo trì ghi rõ cây nào cắt mấy lần một năm, vì sau hai năm chính bảng đó quyết định hình ảnh thực tế của khu.