Hướng dẫn cách trồng tóc tiên leo làm đẹp không gian

Tóc tiên leo là loại cây hợp với người muốn có giàn hoa nhanh mà không phải chăm nhiều: gieo hạt xuống, làm giàn, và chỉ sau vài tuần đã có mảng lá mảnh phủ kín kèm hoa đỏ nhỏ li ti.

Tên khoa học: Ipomoea quamoclit, họ Bìm bìm Convolvulaceae. Còn gọi là hoa ao, dây tóc tiên. Lá xẻ rất mảnh như sợi chỉ — đó là nét đặc trưng, và cũng là lý do giàn tóc tiên nhìn nhẹ chứ không nặng như các dây leo lá to.

Tóc tiên leo (Ipomoea quamoclit)
Ảnh: Nithin1600 (CC BY-SA 3.0) · Sabina Bajracharya (CC BY-SA 4.0) / Wikimedia Commons

Chuẩn bị

• Hạt giống tóc tiên leo.
• Giá thể tơi xốp, giàu dinh dưỡng, thoát nước tốt.
• Chậu có lỗ thoát, hoặc gieo thẳng xuống đất.
• Nước ấm để ngâm hạt.
• Giàn hoặc cọc cho cây leo.

Tóc tiên leo (Ipomoea quamoclit)
Ảnh: Dinesh Valke from Thane, India (CC BY-SA 2.0) · Primejyothi (CC BY-SA 3.0) / Wikimedia Commons

Gieo hạt

1. Ngâm hạt trong nước ấm. Pha nước ấm khoảng hai phần sôi ba phần lạnh, ngâm hạt qua đêm rồi vớt ra để ráo. Vỏ hạt tóc tiên khá cứng nên bước ngâm giúp hạt hút nước và nứt nanh nhanh hơn.
2. Gieo thưa trên mặt giá thể, rồi phủ một lớp mỏng chừng một phân. Gieo dày thì cây con chen nhau, vống lên và yếu.
3. Đặt chỗ mát, phun sương giữ ẩm mặt giá thể hằng ngày. Đừng tưới xối vì làm trôi hạt.
4. Chờ nảy mầm, thường trong khoảng một tới hai tuần.
5. Tỉa thưa khi cây có ba lá thật, giữ lại những cây khoẻ nhất.
6. Chuyển chậu và làm giàn khi cây có bốn tới năm lá thật, trồng cách nhau chừng ba mươi phân. Cắm cọc hoặc căng dây ngay lúc này để cây leo đúng hướng mình muốn.

Tóc tiên leo (Ipomoea quamoclit)
Ảnh: Dinesh Valke from Thane, India (CC BY-SA 2.0) · Nativeplants garden (CC BY-SA 4.0) / Wikimedia Commons

Chăm sóc

Nắng. Tóc tiên là cây ưa sáng. Thiếu nắng thì dây vẫn bò nhưng ra hoa rất thưa. Ban công hoặc hàng rào hướng có nắng là chỗ hợp nhất.

Nước. Tưới đều giữ ẩm cho tới khi cây trưởng thành. Mùa nóng thường hai lần mỗi ngày vào sáng sớm và chiều mát; mùa mát một lần là đủ. Khi cây ra hoa thì cần nước nhiều hơn, nhưng tưới vào gốc, không tưới lên hoa — hoa ướt mau tàn và dễ nấm.

Bón. Liều nhẹ và đều, bắt đầu sau khi cây đã bén rễ và bò được một đoạn. Bón quá nhiều đạm thì cây tốt lá mà ít hoa — đây là chuyện chung của gần như mọi dây leo cho hoa.

Dẫn dây. Vài tuần đầu nên buộc nhẹ hoặc gài dây vào giàn cho cây đi đúng hướng. Sau đó nó tự bám và tự leo.

Trồng ở đâu

Hàng rào. Cách dùng phổ biến nhất — dây mảnh, lá nhẹ nên không làm hàng rào nặng nề như các loài lá to.

Ban công, hiên nhà. Trồng chậu rồi căng dây lên là có mảng xanh che nắng chiều mà vẫn lọt gió.

Giàn nhỏ, vòm cổng. Hợp với giàn nhẹ vì bản thân cây không nặng.

Một điểm cần biết trước: tóc tiên thuộc họ Bìm bìm, mọc rất nhanh và tự gieo hạt. Nó sẽ lan sang chỗ khác trong vườn nếu để hạt rụng tự do. Muốn kiểm soát thì cắt bỏ quả trước khi hạt chín và rơi.

Tóc tiên leo (Ipomoea quamoclit)
Ảnh: Mokkie (CC BY-SA 3.0) · https://www.flickr.com/photos/mike-bensalem/ (CC BY 2.0) / Wikimedia Commons

Vấn đề hay gặp

Cây tốt lá mà không hoa. Hai nguyên nhân: thiếu nắng, hoặc bón nhiều đạm. Xem lại cả hai.

Dây bò lộn xộn không lên giàn. Do làm giàn muộn. Cần cắm cọc từ lúc cây có bốn năm lá, đừng đợi dây dài rồi mới gỡ.

Lá vàng, dây yếu. Thường do úng — giá thể bí hoặc chậu không thoát nước.

Rệp trên đọt non. Hay gặp ở dây leo nói chung. Phát hiện sớm thì xịt nước mạnh vào đọt là đủ.

Tóc tiên leo (Ipomoea quamoclit)
Ảnh: Challiyan (CC BY-SA 3.0) · Davidvraju (CC BY-SA 4.0) / Wikimedia Commons

Sau mùa hoa

Tóc tiên là cây ngắn ngày, tàn sau một mùa. Muốn có giàn cho mùa sau thì để lại vài quả cho chín, thu hạt và cất nơi khô ráo — hoặc đơn giản là để hạt tự rụng xuống, mùa sau chúng tự mọc lại.

Tóc tiên leo (Ipomoea quamoclit)
Ảnh: A. J. T. Johnsingh, WWF-India and NCF (CC BY-SA 4.0) · Dinesh Valke from Thane, India (CC BY-SA 2.0) / Wikimedia Commons