Hoa hồng mang tiếng khó trồng, nhưng phần lớn ca thất bại không đến từ kỹ thuật cao siêu nào cả — chúng đến từ ba chuyện rất cơ bản: đặt sai chỗ, tưới sai cách, và không cắt tỉa.
Bài này viết cho người trồng vài chậu ở ban công hoặc sân nhà, không phải cho vườn thương phẩm.
Hoa hồng (Rosa spp.)
Ảnh: Daderot (CC0) / Wikimedia Commons
Chọn chỗ trước, chọn cây sau
Hồng là cây ưa nắng mạnh. Cần ít nhất bốn tới sáu giờ nắng trực tiếp mỗi ngày. Thiếu nắng thì cây vẫn sống, vẫn ra lá, nhưng vươn dài yếu ớt, hoa thưa và rất dễ nấm.
Ở nhà phố, chỗ đủ nắng thường chỉ có ban công hoặc sân thượng. Nếu chỗ định trồng chỉ có nắng buổi chiều gắt thì vẫn được, nhưng nắng sáng tốt hơn hẳn.
Một mẹo đơn giản trước khi mua: ra chỗ đó vào ba thời điểm trong ngày và xem có nắng thật không. Nhiều người nhớ nhầm vì ban công "sáng" chưa chắc đã "nắng".
Các nhóm giống ở Việt Nam
Chi hồng có hơn ba trăm năm mươi loài, và ở ta đang trồng khoảng năm mươi giống chính. Phân theo màu thì có nhóm đỏ, phấn hồng, vàng, hồng sen, trắng và nhóm nhiều màu pha trộn.
Với người mới thì đáng quan tâm hơn là phân theo sức sống:
- Hồng tỉ muội — hoa nhỏ, sai hoa, khoẻ và dễ tính nhất. Nên bắt đầu bằng nhóm này.
- Hồng lửa, hồng Sa Đéc — giống địa phương miền Nam, chịu nóng tốt.
- Hồng ghép gốc Đà Lạt — hoa to đẹp, nhưng quen khí hậu mát nên về đồng bằng cần chăm kỹ hơn.
- Hồng ngoại nhập — đẹp nhất và cũng khó nhất, không nên là cây đầu tiên.
Hoa hồng (Rosa spp.)
Ảnh: Daderot (CC0) · Geolina163 (CC BY-SA 4.0) / Wikimedia Commons
Trồng chậu
Chọn cây giống: thân mập, tán cân, không có mấu lồi lạ, không đốm bệnh trên lá. Nhấc bầu lên xem rễ — rễ trắng phát triển đều là tốt; rễ xoắn bó thành khối quanh bầu thì bỏ qua, cây đó đã bị nhốt trong chậu quá lâu.
Giá thể: tơi xốp, giàu hữu cơ, thoát nước tốt. Trộn đất với phân hữu cơ hoai mục cùng trấu hun hoặc xơ dừa. Tránh đất thịt nặng giữ nước — hồng rất dễ thối rễ.
Chậu: phải có lỗ thoát. Chọn cỡ vừa với bầu cây, đừng nhảy lên chậu quá to.
Khi trồng: một tay giữ cây, tay kia lấp đất nhẹ quanh gốc, ấn vừa đủ cho cây đứng, tránh làm đứt rễ. Trồng xong tưới thật đẫm.
Khoảng cách: đủ để lá mỗi cây nhận được nắng. Trồng chen nhau thì cây vươn cao tranh sáng, thân yếu và bí gió — mà bí gió là điều kiện lý tưởng cho nấm.
Hoa hồng (Rosa spp.)
Ảnh: Geolina163 (CC BY-SA 4.0) / Wikimedia Commons
Tưới — quy tắc quan trọng nhất
Tưới vào gốc, buổi sáng. Đây là câu cần nhớ nhất trong cả bài.
Lý do: hồng rất dễ mắc bệnh nấm lá, và nấm cần lá ẩm để phát triển. Tưới lên tán vào chiều tối thì lá ẩm suốt đêm — đúng điều kiện nấm cần. Tưới gốc buổi sáng thì phần nước dính lá kịp khô trong ngày.
Cây trồng chậu ở khí hậu nóng thường cần tưới ngày hai lần vào mùa khô. Ngày nắng gắt có thể tưới thêm buổi chiều mát, nhưng đừng để lá ướt qua đêm.
Hoa hồng (Rosa spp.)
Ảnh: Geolina163 (CC BY-SA 4.0) / Wikimedia Commons
Cắt tỉa — thứ quyết định cây có hoa liên tục hay không
Hồng ra hoa ở đầu cành mới. Không cắt thì cành cũ dài mãi, hoa càng ngày càng thưa và chỉ nở tít trên ngọn.
Cách làm: sau mỗi đợt hoa tàn, cắt bỏ cành hoa đã tàn cùng vài mắt lá bên dưới. Cắt trên một mắt lá hướng ra ngoài để chồi mới mọc ra phía ngoài tán, giúp tán thoáng.
Ngoài ra tỉa bỏ cành khô, cành mọc chen vào giữa tán và cành yếu. Tán thoáng thì ít bệnh hơn nhiều.
Bón phân
Chia nhỏ và bón đều đặn, đừng bón đậm một lần. Sau mỗi đợt cắt tỉa nên bổ sung dinh dưỡng để cây có sức bật đợt hoa kế tiếp.
Ưu tiên phân hữu cơ hoai mục. Không tưới phân lên hoa vì làm hoa mau tàn.
Đốm đen và phấn trắng — hai bệnh thường gặp trên hoa hồng
Ảnh: Clemson University - USDA Cooperative Extension Slide Series (CC BY 3.0 us) / Wikimedia Commons
Sâu bệnh hay gặp
Nhện đỏ — mặt dưới lá, để lại chấm li ti và mạng mảnh. Hay bùng vào mùa khô nóng.
Rệp — bám đọt non và nụ, hút nhựa làm đọt teo.
Bọ trĩ — làm nụ và cánh hoa biến dạng, mép cánh thâm.
Đốm đen, phấn trắng — hai bệnh nấm phổ biến nhất trên hồng, đều liên quan tới ẩm và bí gió.
Nguyên tắc chung: lật mặt dưới lá kiểm mỗi tuần. Phần lớn sâu hại trú ở đó, và bắt sớm thì xịt nước mạnh cũng đủ.
Nhân giống
Giâm cành và ghép là hai cách phổ thông. Trồng từ hạt cũng được nhưng cây con thường khác đặc tính cây mẹ — nhất là với giống lai — nên chỉ dùng khi muốn thử tạo giống mới.
Đốm đen và phấn trắng — hai bệnh thường gặp trên hoa hồng
Ảnh: khuyết danh (Public domain) / Wikimedia Commons
Bài viết do canhquan.net biên soạn. Vui lòng ghi "Nguồn: canhquan.net" khi sao chép.