Có một câu hỏi mà người làm nghề gặp gần như mỗi tuần: cây này tên gì, và trồng ở đây có sống không?
Trala — tra lá tìm cây (tralatimcay.com) trả lời câu đó bằng một trang riêng cho từng loài: ảnh, tên khoa học, nhóm dáng, nhu cầu nắng và nước.
Màn tra cứu: gõ tên, hoặc lọc theo sáu tiêu chí rồi duyệt trong kết quả
Ảnh: Trala — tralatimcay.com
Danh mục cây dùng được ở công trình Việt Nam
Đây là điểm khác lớn nhất giữa Trala và một cuốn từ điển thực vật.
Từ điển thực vật liệt kê loài có mặt trên lãnh thổ. Trala liệt kê cây đang được trồng thật trong các dự án cảnh quan ở Việt Nam — thứ có ở vườn ươm, có người bán, có người đã trồng và biết nó lớn ra sao.
Khác biệt đó thấy ngay khi lập bảng cây cho hồ sơ. Tra một loài quý hiếm trong sách rồi phát hiện cả nước không ai ươm là chuyện thường gặp. Kho của Trala dựng từ đầu bên phía dùng được: 711 loài, chia theo đúng cách người thiết kế cần khi dựng tầng cây — cây gỗ tầm cao, tầm trung, tầm thấp, cây bụi, dây leo, phủ nền, thuỷ sinh, cau dừa tuế, tre trúc.
Mỗi cây neo theo tên khoa học
Cả kho được buộc vào tên khoa học, không phải tên gọi địa phương.
Đó là thứ giữ cho bảng kê trong hồ sơ không sai lô hàng: cùng chữ "lộc vừng" mà ba vùng chỉ ba loài khác nhau; "sanh", "si", "gừa" thì người bán và người mua có thể nói cả buổi mới biết đang nói hai cây. Tên khoa học không đổi khi đi từ Sa Pa vào Cà Mau, và cũng là chìa để tra tiếp ở mọi tài liệu nước ngoài.
Sao nháy · Hồng lộc · Bằng lăng nước · Súng nia — bốn nhóm dáng khác nhau trong cùng một kho
Ảnh: Bipin Raj Shekhar (CC BY-SA 4.0) · Aris riyanto (CC BY-SA 4.0) · Dinesh Valke from Thane, India (CC BY-SA 2.0) · Gomboto (CC BY 4.0) / Wikimedia Commons
Lọc theo điều kiện thật của khu đất
Sáu bộ lọc: danh mục, đặc điểm, chiều cao, ánh sáng, nước, màu sắc. Lọc được nghĩa là chọn cây được đi từ đầu đúng: điều kiện trước, hình dáng sau.
Một mảng dưới tán quanh năm không thấy nắng. Một dải bồn trên mái không ai tưới. Một sân ven biển gió mặn quật cả ngày. Một góc cần hoa trắng cho kịp lễ tháng sau. Mỗi trường hợp cho ra một danh sách ngắn để bắt đầu, thay vì lật ảnh đẹp rồi mới hỏi nó có sống nổi không.
Cùng cách đó cho việc thay cây: loài đã vẽ báo hết hàng thì lọc lấy loài khác cùng nhóm dáng, cùng mức nắng nước — có ngay mấy phương án để gọi hỏi giá.
Nhìn lá, nhìn hoa, nhìn thân, nhìn quả
Ảnh chụp cả cây từ xa không đủ để nhận diện, vì hai loài khác hẳn nhau vẫn có thể cùng một dáng tán. Thứ phân biệt được nằm ở bốn chỗ phải nhìn gần.
Trang cây trên Trala tách riêng đúng bốn thứ đó.
Bằng lăng cườm (Lagerstroemia angustifolia) — hình lá, hình thân, hình hoa, hình quả tách riêng
Ảnh: Trala — tralatimcay.com
Dùng như một cuốn sổ tay
- Trả lời khách. Gửi thẳng đường dẫn trang cây thay vì mô tả bằng lời rồi hai bên hiểu hai kiểu.
- Kiểm tên trước khi in hồ sơ. Ba mươi giây, tránh được một lô hàng sai.
- Lập danh mục cho dự án mới. Bắt đầu từ điều kiện khu đất, không bắt đầu từ ảnh đẹp.
- Tra ngay ngoài công trình. Gặp cây chưa biết, chụp lại, mở Trala trên điện thoại.
- Lưu cây yêu thích. Gom dần một bộ cây quen dùng cho riêng mình.
Thử một cây
Mở tralatimcay.com và gõ tên loài đang phân vân nhất trong bản vẽ hiện tại. Hoặc lọc thẳng theo khu đất đang làm: bóng râm, ít nước, cây bụi.
Danh sách hiện ra là chỗ để bắt đầu chọn.