Kevin Lynch (1918-1984) là nhà quy hoạch đô thị người Hoa Kỳ.Được biết đến với tác phẩm " Hình ảnh của đô thị "(The Image of the City) Ông sinh ở Chicago, tốt nghiệp trường đại học Yale dưới sự hướng dẫn của Frank Lloyd Wright Lynch nổi tiếng khi công bố xuất bản cuốn sách " Các hình ảnh của thành phố (The Image of the City)" năm 1960, kết quả của năm năm nghiên cứu về việc con người làm thế nào nhận thức và tổ chức thông tin không gian khi họ đi lại trong thành phố. Bằng cách sử dụng ba thành phố khác nhau làm ví dụ (Boston, Jersey City, và Los Angeles), Lynch báo cáo rằng con người thực sự hiểu môi trường xung quanh khi di chuyển tại các con đường quen thuộc, mà hình thành ra một bản đồ tinh thần với năm yếu tố •paths, đường, •edges, ranh giới 　 •districts, vùng •nodes, tiếp điểm •landmarks, mốc "The Image of the City "đã có ảnh hưởng quan trọng và bền vững trong các lĩnh vực quy hoạch đô thị và tâm lý hoàn cảnh.

 

1. Lưu tuyến  ( Path )

• Lưu tuyến được hiểu nôm na là một con đường , một tuyến nhìn. Nó là yếu tố cơ bản để con người nhận thức đô thị, các nhân tố khác đều phát triển men theo lưu tuyến. Cho nên, trong khi xây dựng hình ảnh của một đô thị thì lưu tuyến chiếm vị trí chủ đạo.
• Trong đô thị, lưu tuyến có hai loại:
• -  Đường liên lạc giao thông
• - Hành lang liên hệ thị giác
• Nhìn chung hai loại hình trên thong thường là một. Cho nên, con người quen nhận thức lưu tuyến là con đường đi lại hoạt động, gồm đường chính, đường phụ và đường đi bộ trong thành phố, ngoài ra còn đường sông, đường sắt.v.v…Những luu tuyến đó cấu thành nên mạng không gian đô thị, là “ hệ thống mạng “ của đô thị.

•  

 

•  
•  
• 

 

•  
•  
• Từ góc độ tâm lý học mà xem xét, khi con người men theo lưu tuyến và chuyển dịch và quan sát, lưu tuyến có thể hình thành hình ảnh mang tính chất liên tục và phương hướng đối với con người. Mặt phố 2 bên lưu tuyến là cơ sở của tính liên tục và tính phương hướng, có lợi cho việc phán đoán cự ly của con người.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1. 2. Tính dễ nhận biết của  lưu tuyến

Người ta có thể các yếu tố về tự nhiên, dặc tính đặc trung của nó để phân biệt được con người này với con đường khác,

            Ví dụ : nhắc tới những con đường song nước bao xung quanh và len lõi trong thành phố, ngừoi ta biết ngay là những con đường ở Venice.

                        Ở thành phố Hồ Chí Minh nhắc tới đường hoa là mọi người biết đó là đường hoa Nguyễn Huệ.

2. Khu vực ( Distric )
   1. Định nghĩa

Nhìn một các tổng thể, sự thay đổi quy mô của khu vực tương đối lớn, nói chung có 2 mức phạm vi:

Một khu vực nên có những đặc trưng hình thái và công năng sử dụng đồng nhất, và có sự cách biệt rõ rang đối với khu vực khác.

 

 

 

 

Ví dụ :

• Khu lịch sử

            Khu phố cổ hội an và phố cổ Hà Nội

 

• Khu cao tầng

• Khu nhà ở

 

• Khu công nghiệp

 

 

 

 

 

 

Để hìnhthành một khu vực thì nên có những đặc trưng sau

• Tính văn hóa xã hội

 

 

 

 

 

 

• Tính lịch sử và tinh thần dân tộc

 

 

 

 

 

• Tính đồng nhất

• Có chung người sử dụng

 

• Có chung công năng         

 

• Có cùng đặc trưng không gian

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1. 2. Tính dễ nhận biết của  khu vực.

Để nhận biết được khu vực này với khu vực khác người ta dừng các yêu tố về lịch sử, văn hóa, công năng…

Ví dụ : Khi đi từ quận 1 đến quận 5  trên trục đường Trần Hưng Đạo thì làm sao biết được khi nào bạn đến khu vực quận 5 ?.

Đó là nhờ yếu tố lịch sử và văn hóa,: Nhà ở quận nhật có vẻ thoải mái và rộng hơn, khi tới klhu quận 5 nhà thì san sát nhau,chiều rộng của ngôi nhà  nhỏ hơn, cửa nhỏ và nhiều nhà có vẻ thấp hơn và hoạt động kinh doanh nhièu hơn do quận 5 là người hoa là chủ yếu, ngừoi hoa thích ở trong những ngồi nhỳa nhỏ , thấp và thích các hoạt động kinh doanh buôn bán.

Có thể sử dụng hình khối công trình hoặc quần kể các công trình khiến trúc ngừoi ta có thể biết được chúng ta đang ở khu vực nào

            Ví dụ : Khu trung tâm thì nhiều tòa nhà cao tầng hơn những khu khác.

                        Khu văn hóa công rình bay lựong thoải mái hơn rất nhiều

                        Khu hành chính thì nghiêm túc đạo mạo hơn.

 

3. Cạch biên ( Egde)
   1. Định nghĩa

• Là giới tuyến của một khu vực hay giữa những khu vực, là những thành phần tuyến tính được biểu hiện ra thông qua những hình thái tự nhiên hay nhân tạo.
• Nó là tiêu biểu cho phạm vi và hình dáng của khu vực. Ví dụ : dải cây xanh, bờ song, vách núi, mặt giới hạn của quần thể kiến trúc , phân giới của đường đi cũng như các phân chia không gian khác. Nhưng cũng co những khu vực theo một hướng nào đó mà giới hạn cạnh biên không rõ ràng, hòa nhâp tư nhiên với khu vực khác, hình thành sự giao hòa và xen lẫn về không gian
• Cạnh biên là chuẩn mực để xác định một hướng của môi trường hình thể đô thị.
• Là bộ phận liên hệ và phân biệt giữa khu vực này với khu vực khác.
• Có tác dụng phân chia và hạn định môi trừong đô thị.

Con ngừoi thông qua cạnh biên nhận thực đựoc đặc trưng của môi trường hình thể đô thị.

Tăng cường lý giải đối với hình ảnh đô thị.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1. 2. Tính dễ nhận biết của  cạnh biên :

Khi đi trên con đường bạn có thể nhìn vào 2 bên công trình bạn có thể xác định đựơc bạn đang ở đâu nhờ cac yêu tố đặc trưng của khu vực.

            Ví dụ : khi đi trên trục đường mà toàn cửa hàng áo cưới bạn có thể nghĩ ngay đến trục đường Hồ Văn Huê hoặc 3/2

 

 

 

 

 

 

 

 

4. Nút ( Node )
   1. Định nghĩa

• Nút là nơi tập hợp.
• Là tiêu điểm mà người quan sát sẽ tiến vào.
• Là những điểm quan trọng hoặc nơi con ngừoi phải đi qua trong cuộc sống hàng ngày trong đô thị.
• Đại đa số các nút là những nơi giao cắt của những đường giao thông, nơi chuyển phương hướng của đường sá, nơi thay đổi cấu trúc không gian.
• Nút là nhân tố quan trọng để con người nhận thức đô thị.
• Quan trọng hơn là nơi tập trung một số công năng hoặc đặc nhất định.

Do đó nút được gọi là hạt nhân của đô thị

 

 

 

1. 2. Tính dễ nhận biết của  nút.

Nút khác với cột mốc ở chỗ nút là không gian, cột mốc thường là một vật thể cụ thể.

Nhờ vị trí, tính chất người ta có thể phân biệt được nút này với nút khác.

Như dòm vào vòng xoay quách thị trang người ta biết đựoc đó là nút giao thông vì nó đựoc đặt ngay vị trí giao giữa có trục đừơng.

 

5. Cột mốc ( landmark )
   1. Định nghĩa

• Cột mốc là một điểm xác định quy ước để nhận thức môi cảnh, ngừoi quan sát không đi vào bên trong cột móc, chỉ nhận thức bên ngoài và thông qua nó để xác định được phương hướng.
• Nó là hình ảnh đột xuất gây ứng tựong cho con người trong đô thị. Bao gồm việc đột xuất địa hình, địa mạo tự nhiên, những cây cối có hình dáng đặc thù, các công trình kiến trúc và đô thị có hình tựong đặc trưng rõ rệt.
• Cột mốc mang tính dẫn hướng, tạo ra sự hiểu biết về phương hướng vị trí trong thành phố hoặc trong khu vực.
• Là một ký hiệu trong đô thị
• Cột mốc là nhân tố quan trọng trong việc hình thành hình ảnh thành phố và nhận biết cấu trúc đô thị. Nó có phạm vi ảnh hưởng nhất định.

 

 

 

 

 

 

 

 

1. 2. Tính dễ nhận biết của  landmark.

 

Landmark có tính định hướng rất cao, là cái mà ai cũng biết tới nó, mỗi landmark có 1 hình dạng và đặc trưng riêng nên có thể dễ dàng nhật biết được nó dễ dàng hơn những cái khác.

Ví dụ : khi gặp chợ Bình Tây là bạn biết bạn đng ở khu chợ Lớn, quận , từ đó bạn có thể xac định những vị trí khác.

            Khi gặp nhà Thờ Đức bà là bạn có thể xác định được vị tí của mình và biết mình đang ở chỗ nào trong thành phố.

 

Kết luận :

• Những nhân tố trên đây tạo ra tính hình ảnh của một đô thị và hợp thành bản sắc của một đô thị.
• Các nhân tố trên không tồn tại một cách cô lập, khu vực do các nút tạo thành , chịu giới hạn của cạnh biên và lưu tuyến bao hàm bên trong nó, các cột mốc cũng đựoc đang xen trong đó.
• Các nhân tố đan xen và hài hòa vào nhau một cách có quy luật, cấu thành nhận thức phác họa đối với môi trường hình thể đô thị và cấu thành hình ảnh đô thị.

Chúng ta vận dụng những quan điểm của Lynch về các yếu tố cấu thành hình ảnh đô thị , có thể vẻ ra bản đồ trừu tựơng của cấu trúc đô thị, càng có thể tăng cường chiều sâu của sự hiểu biết của chúng ta đối với môi trường hìh thể đô thị.