Thiết kế đô thị

Thiết kế đô thị là lĩnh vực tổ chức hình thái không gian của một khu vực đô thị — khối tích công trình, tuyến phố, quảng trường, tầm nhìn và giao diện tầng trệt — nằm giữa quy hoạch đô thị và kiến trúc công trình, quyết định đô thị trông ra sao và đi lại thế nào.

Vị trí giữa hai ngành

Quy hoạch nói chỗ nào làm gì, cao bao nhiêu, mật độ bao nhiêu. Kiến trúc nói một công trình cụ thể ra sao. Giữa hai câu đó còn một khoảng trống lớn: các công trình đứng cạnh nhau thì tạo ra đường phố kiểu gì, vỉa hè rộng bao nhiêu, tầng trệt quay mặt vào đâu, người đi bộ thấy gì. Thiết kế đô thị làm chính khoảng trống đó.

Nội dung thường xử lý

• Hình thái khối tích: chiều cao, khoảng lùi, tỷ lệ mặt phố.
• Không gian công cộng: quảng trường, phố đi bộ, không gian mở giữa các khối.
• Giao diện tầng trệt — yếu tố quyết định phố sống hay phố chết.
• Tầm nhìn, trục cảnh quan, điểm nhấn đô thị.
• Mạng lưới đi bộ, xe đạp và kết nối giao thông công cộng.

Sản phẩm giao thường không phải một công trình, mà là quy chế và hướng dẫn thiết kế đô thị — bộ luật chơi để nhiều chủ đầu tư khác nhau, xây ở nhiều thời điểm khác nhau, vẫn tạo ra được một tuyến phố mạch lạc.

Ranh giới: khác quy hoạch ở chỗ quan tâm hình khối ba chiều chứ không chỉ phân vùng hai chiều; khác kiến trúc cảnh quan ở chỗ lấy khối xây dựng làm vật liệu chính, còn cảnh quan lấy không gian mở và vật liệu sống.

Xem thêm