Quy hoạch vùng và đô thị
Quy hoạch vùng và đô thị là ngành tổ chức không gian ở cỡ lãnh thổ và đô thị — phân bổ đất đai, dân số, chức năng sử dụng và hệ thống hạ tầng khung — thông qua các đồ án và quy định có giá trị pháp lý, làm khung cho mọi hoạt động xây dựng diễn ra sau đó.
Quy hoạch vùng và đô thị là ngành tổ chức không gian ở cỡ lãnh thổ và đô thị — phân bổ đất đai, dân số, chức năng sử dụng và hệ thống hạ tầng khung — thông qua các đồ án và quy định có giá trị pháp lý, làm khung cho mọi hoạt động xây dựng diễn ra sau đó.
Đặc điểm
Đây là ngành duy nhất trong nhóm mà sản phẩm chính là văn bản pháp lý chứ không phải một không gian vật chất. Người quy hoạch không vẽ ra công viên; họ quyết định rằng chỗ đó phải là công viên, rộng bấy nhiêu hecta, và điều đó ràng buộc mọi bên trong hàng chục năm.
Các cấp độ
- Quy hoạch vùng: liên tỉnh, liên đô thị — phân bố dân cư, công nghiệp, giao thông vùng.
- Quy hoạch chung: định hướng phát triển toàn đô thị.
- Quy hoạch phân khu: chia nhỏ, xác định chỉ tiêu cho từng khu vực.
- Quy hoạch chi tiết: tới từng lô đất, chỉ tiêu cụ thể để cấp phép xây dựng.
Cảnh quan bước vào chuỗi này càng sớm càng tốt. Khi diện tích và vị trí không gian mở đã bị chốt ở cấp quy hoạch, người làm cảnh quan chỉ còn cách xoay xở trong phần đất được chừa lại.
Lưu ý pháp lý: hệ thống văn bản quy hoạch ở Việt Nam thay đổi theo từng thời kỳ. Khi xuất bản, nên đối chiếu và dẫn đúng luật, nghị định đang hiệu lực tại thời điểm đăng bài, kèm ngày cập nhật.